इच्छापत्र (Will) म्हणजे काय? कसे करावे?

Keywords: Will Registration India

इच्छापत्र (Will) हा एक कायदेशीर दस्तऐवज आहे. जिवंत असताना एखाद्या व्यक्तीने आपल्या मृत्यूनंतर स्वतःची मालमत्ता, पैसा, घर, जमीन, बँक खाते, दागिने इत्यादी कोणाला मिळावे याबाबत दिलेली लेखी इच्छा म्हणजे इच्छापत्र.

इच्छापत्रामुळे मृत्यूनंतर वारसांमध्ये होणारे वाद टाळता येतात आणि मालमत्तेचे वाटप कायदेशीर व स्पष्ट पद्धतीने होते.

इच्छापत्र कोण करू शकतो?

  • १८ वर्षे किंवा त्याहून अधिक वय असलेली व्यक्ती
  • मानसिकदृष्ट्या सक्षम असलेली व्यक्ती
  • कोणत्याही दबावाखाली नसलेली व्यक्ती
  • स्वतःची मालमत्ता असलेली व्यक्ती

इच्छापत्रामध्ये काय नमूद करावे?

  • इच्छापत्र करणाऱ्याचे पूर्ण नाव व पत्ता
  • मालमत्तेचा संपूर्ण तपशील
  • कोणत्या वारसाला कोणती मालमत्ता द्यायची
  • कार्यवाह (Executor) नेमणूक
  • दोन साक्षीदारांची नावे व स्वाक्षरी
  • दिनांक व ठिकाण

इच्छापत्र कसे करावे?

  1. साध्या कागदावर किंवा स्टॅम्प पेपरवर इच्छापत्र लिहिता येते
  2. मराठी, हिंदी किंवा इंग्रजी भाषेत इच्छापत्र करता येते
  3. स्वतःची इच्छा स्पष्ट शब्दांत नमूद करावी
  4. दोन विश्वासू साक्षीदारांसमोर स्वाक्षरी करावी
  5. इच्छापत्र नोंदणी करणे ऐच्छिक पण उपयुक्त आहे

Will Registration India (इच्छापत्र नोंदणी)

भारतात इच्छापत्राची नोंदणी बंधनकारक नाही. तरीही नोंदणी केल्यास इच्छापत्र अधिक सुरक्षित व विश्वासार्ह ठरते.

  • बनावट असल्याचा आक्षेप टाळता येतो
  • कोर्टात पुरावा म्हणून अधिक मजबूत ठरते
  • वारसांमध्ये वाद होण्याची शक्यता कमी होते

नोंदणीसाठी उपनिबंधक कार्यालयात (Sub-Registrar Office) इच्छापत्र करणारी व्यक्ती व दोन साक्षीदार उपस्थित असणे आवश्यक असते.

इच्छापत्र बदलता किंवा रद्द करता येते का?

होय. इच्छापत्र करणारी व्यक्ती जिवंत असेपर्यंत इच्छापत्र कधीही बदलू, रद्द करू किंवा नवीन इच्छापत्र करू शकते. शेवटचे इच्छापत्रच कायदेशीर मानले जाते.

इच्छापत्र नसेल तर काय होते?

जर इच्छापत्र केले नसेल तर मालमत्तेचे वाटप वारसा हक्क कायद्यानुसार केले जाते. यामुळे कुटुंबीयांमध्ये वाद व कोर्ट केस निर्माण होऊ शकतात.

निष्कर्ष

इच्छापत्र करणे हा कुटुंबाच्या सुरक्षित भविष्यासाठी घेतलेला महत्त्वाचा निर्णय आहे. योग्य पद्धतीने केलेले इच्छापत्र अनेक कायदेशीर अडचणी टाळू शकते.

Disclaimer:
हा लेख केवळ कायदेशीर माहिती व जनजागृतीसाठी आहे. कोणत्याही वैयक्तिक प्रकरणासाठी तज्ज्ञ वकिलांचा सल्ला घ्यावा.

© Advocate Sachin Waghmare
All Rights Reserved